Bình chữa cháy chỉ phát huy tác dụng khi được bảo quản tốt và sẵn sàng hoạt động. Trong tình huống có cháy, việc lấy bình ra nhưng bình mất áp, hỏng chốt hoặc vòi phun bị tắc sẽ khiến việc xử lý ban đầu gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, trước khi sử dụng, cần kiểm tra nhanh tình trạng bình để đảm bảo thiết bị hoạt động an toàn và hiệu quả.
Kiểm tra tình trạng bên ngoài của bình chữa cháy
Trước tiên, hãy quan sát toàn bộ thân bình. Đây là bước đơn giản nhưng giúp phát hiện nhanh nhiều vấn đề có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng.
Kiểm tra xem thân bình có bị móp, nứt, thủng, biến dạng hoặc có dấu hiệu ăn mòn nghiêm trọng hay không. Đối với những bình đặt trong môi trường ẩm ướt, nhà xưởng hoặc khu vực có hóa chất, cần đặc biệt chú ý tình trạng han gỉ trên thân bình.
Nếu bình có dấu hiệu biến dạng mạnh hoặc hư hỏng bất thường, không nên tự ý sử dụng mà cần đưa ra khỏi khu vực sử dụng và kiểm tra bởi người có chuyên môn.
Ngoài thân bình, cần kiểm tra nhãn bình và thông tin nhận diện. Nhãn phải còn tương đối rõ để xác định loại bình, chất chữa cháy và hướng dẫn sử dụng.
Kiểm tra đồng hồ áp suất đối với bình có đồng hồ
Với bình chữa cháy dạng bột có đồng hồ áp suất, hãy quan sát kim chỉ thị trước khi sử dụng.
Thông thường, kim nằm trong vùng áp suất cho phép cho thấy bình đang ở trạng thái có áp suất phù hợp. Nếu kim nằm ngoài vùng cho phép, đặc biệt là ở mức quá thấp, cần thận trọng vì bình có thể không đủ áp lực để phun chất chữa cháy.
Không nên chỉ nhìn vào đồng hồ mà bỏ qua các dấu hiệu khác. Một bình có áp suất phù hợp nhưng vòi phun bị tắc, van hỏng hoặc thân bình xuống cấp vẫn có thể không hoạt động bình thường.
Đối với những bình không có đồng hồ áp suất như một số loại bình CO₂, không áp dụng cách kiểm tra này. Cần kiểm tra theo đặc điểm của từng loại bình.
Kiểm tra chốt an toàn và niêm phong
Chốt an toàn giúp hạn chế tình trạng bình bị kích hoạt ngoài ý muốn. Trước khi sử dụng, kiểm tra xem chốt có còn đúng vị trí và có bị cong, gãy hay kẹt hay không.
Nếu bình vẫn đang được bố trí để sẵn sàng sử dụng thì phần niêm phong cũng nên được kiểm tra. Niêm phong bị đứt có thể là dấu hiệu bình đã từng được thao tác hoặc sử dụng.
Tuy nhiên, khi xảy ra cháy thực tế, việc tháo chốt an toàn là một bước trong quá trình kích hoạt bình. Không nên cố giữ nguyên chốt nếu đã xác định cần sử dụng bình để xử lý đám cháy.
Kiểm tra vòi phun và ống dẫn
Vòi phun là bộ phận trực tiếp đưa chất chữa cháy ra ngoài nên cần kiểm tra kỹ.
Quan sát xem vòi có:
- Bị nứt hoặc thủng không.
- Bị gập, bẹp hoặc biến dạng không.
- Có bụi bẩn, dị vật làm tắc đầu phun không.
- Có bị lỏng khỏi vị trí kết nối không.
Với một số loại bình, phần ống dẫn bên trong cũng cần được kiểm tra trong quá trình bảo dưỡng định kỳ. Không nên tự tháo bình để kiểm tra các bộ phận bên trong nếu không có chuyên môn.
Kiểm tra tay cò, van và các bộ phận kích hoạt
Phần tay cò hoặc cụm van cần ở trạng thái nguyên vẹn, không bị gãy, kẹt hoặc biến dạng.
Nếu phát hiện tay cò quá lỏng, không đúng vị trí hoặc cụm van có dấu hiệu hư hỏng, không nên cố bóp mạnh hoặc tự sửa chữa ngay tại chỗ.
Trong trường hợp bình đã được sử dụng một phần, dù bên ngoài vẫn còn nguyên vẹn, cần đưa bình đi kiểm tra và nạp lại đúng quy trình thay vì tiếp tục cất giữ như một bình đang sẵn sàng sử dụng.
Kiểm tra khối lượng đối với bình CO₂
Với bình chữa cháy CO₂, việc kiểm tra tình trạng không dựa vào đồng hồ áp suất như bình bột có đồng hồ.
Một cách kiểm tra thường được áp dụng trong quá trình quản lý, bảo dưỡng là kiểm tra khối lượng bình để đánh giá lượng CO₂ còn lại. Nếu nghi ngờ bình bị thiếu chất chữa cháy hoặc có dấu hiệu bất thường, cần đưa bình đi kiểm tra bởi đơn vị có chuyên môn.
Không nên tự ý tháo van hoặc mở bình CO₂ để kiểm tra.
Kiểm tra vị trí và khả năng lấy bình
Một bình chữa cháy dù còn tốt nhưng bị đặt sau hàng hóa, trong tủ bị khóa hoặc ở vị trí khó tiếp cận thì cũng không đảm bảo khả năng sử dụng khi có sự cố.
Do đó, hãy kiểm tra:
- Bình có được đặt đúng vị trí quy định không.
- Có bị hàng hóa che khuất không.
- Có thể lấy bình ra nhanh chóng không.
- Khu vực xung quanh có đủ không gian thao tác không.
- Bình có bị đổ hoặc đặt sai tư thế không.
Đặc biệt tại nhà xưởng, kho hàng, nhà hàng, văn phòng và các công trình có nhiều người sử dụng, vị trí bố trí bình cần dễ nhận biết và thuận tiện tiếp cận.
