Trong quá trình sử dụng nhà xưởng, văn phòng, kho hàng hoặc các công trình khác, doanh nghiệp có thể phát sinh nhu cầu di chuyển thiết bị PCCC để thuận tiện bố trí máy móc, sắp xếp hàng hóa hoặc cải tạo mặt bằng. Tuy nhiên, việc tự ý thay đổi vị trí đầu báo, nút nhấn, bình chữa cháy, tủ chữa cháy hay đầu phun có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xử lý sự cố.
Thiết bị PCCC không được bố trí ngẫu nhiên. Vị trí của từng thiết bị thường liên quan đến phạm vi bảo vệ, khả năng tiếp cận, đường đi thoát nạn và sự phối hợp với toàn bộ hệ thống. Vì vậy, trước khi di chuyển bất kỳ thiết bị nào, doanh nghiệp nên kiểm tra và đánh giá lại vị trí dự kiến.
Tự ý di chuyển có thể làm giảm khả năng phát hiện cháy
Đối với đầu báo khói và đầu báo nhiệt, vị trí lắp đặt ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát hiện sự cố.
Nếu đầu báo bị di chuyển sang vị trí không phù hợp, thiết bị có thể phát hiện khói hoặc nhiệt chậm hơn. Đặc biệt tại nhà xưởng, kho hàng có trần cao hoặc khu vực được cải tạo thêm vách ngăn, việc thay đổi bố trí có thể tạo ra những vùng mà đầu báo không còn giám sát hiệu quả.
Ví dụ, doanh nghiệp di chuyển đầu báo để tránh vướng hệ thống máy móc nhưng không tính toán lại phạm vi bảo vệ. Khi đó, vị trí mới có thể không đảm bảo khả năng phát hiện cháy như thiết kế ban đầu.
Vì vậy, không nên chỉ căn cứ vào việc “lắp ở đâu cũng được” mà cần xem xét điều kiện thực tế của khu vực.
Di chuyển đầu phun có thể ảnh hưởng đến khả năng chữa cháy
Với hệ thống chữa cháy tự động, đầu phun sprinkler được bố trí dựa trên thiết kế và phạm vi bảo vệ của hệ thống.
Tự ý di chuyển đầu phun có thể làm thay đổi khoảng cách giữa các đầu phun hoặc khiến một khu vực không còn được bảo vệ phù hợp. Việc này đặc biệt đáng lưu ý khi doanh nghiệp thay đổi trần, dựng vách ngăn, lắp thêm giá kệ hoặc thay đổi công năng khu vực.
Không nên tự tháo đầu phun cũ rồi kéo đường ống sang vị trí khác chỉ để thuận tiện bố trí mặt bằng. Mọi thay đổi liên quan đến đường ống và đầu phun cần được kiểm tra để đảm bảo hệ thống vẫn đáp ứng yêu cầu thiết kế.
Di chuyển nút nhấn báo cháy có thể gây bất tiện khi xảy ra sự cố
Nút nhấn báo cháy cần được đặt tại vị trí thuận tiện để người phát hiện cháy có thể tiếp cận và kích hoạt nhanh chóng.
Nếu doanh nghiệp chuyển nút nhấn vào phía sau máy móc, khu vực bị che khuất hoặc vị trí ít người qua lại, thời gian tiếp cận thiết bị có thể tăng lên khi xảy ra sự cố.
Một thiết bị vẫn hoạt động bình thường nhưng nằm ở vị trí khó tiếp cận cũng không mang lại hiệu quả như khi được bố trí đúng cách.
Do đó, khi sắp xếp lại mặt bằng, cần đảm bảo các thiết bị kích hoạt báo cháy vẫn dễ nhận biết và dễ sử dụng.
Di chuyển bình chữa cháy sai vị trí có thể khiến việc xử lý cháy bị chậm
Bình chữa cháy là thiết bị được sử dụng trực tiếp trong giai đoạn xử lý đám cháy ban đầu. Vì vậy, yếu tố quan trọng không chỉ là bình còn sử dụng được mà còn phải dễ nhìn thấy và dễ lấy khi cần.
Một số tình huống thường gặp:
- Bình bị chuyển ra phía sau hàng hóa.
- Bình đặt trong khu vực thường xuyên bị xe nâng hoặc máy móc che chắn.
- Bình bị đưa vào vị trí quá xa khu vực cần bảo vệ.
- Bình được đặt ở nơi khó tiếp cận.
- Thay đổi vị trí nhưng không cập nhật biển chỉ dẫn.
Những thay đổi tưởng như nhỏ này có thể khiến người xử lý mất thêm thời gian tìm kiếm thiết bị khi xảy ra cháy.
Thay đổi vị trí có thể ảnh hưởng đến đường ống và hệ thống dây
Không phải thiết bị PCCC nào cũng có thể di chuyển độc lập.
Đầu báo, nút nhấn, module, chuông đèn báo cháy có thể liên quan đến hệ thống dây tín hiệu. Trong khi đó, đầu phun và các thiết bị chữa cháy bằng nước lại liên quan đến đường ống, van và hệ thống cấp nước.
Nếu tự ý tháo, nối hoặc kéo dài dây và đường ống, doanh nghiệp có thể vô tình tạo ra lỗi mà không nhận biết ngay.
Hệ thống có thể vẫn hoạt động một phần nhưng phát sinh lỗi tại một khu vực khác. Đây cũng là lý do sau khi thay đổi vị trí thiết bị, cần kiểm tra và chạy thử lại hệ thống.
Thay đổi thiết bị nhưng không kiểm tra lại toàn bộ hệ thống là một sai sót
Một lỗi khá phổ biến là doanh nghiệp chỉ quan tâm đến vị trí mới của thiết bị mà không kiểm tra sự tương thích với hệ thống hiện có.
Ví dụ, sau khi cải tạo nhà xưởng, doanh nghiệp di chuyển đầu báo và nút nhấn nhưng không kiểm tra lại sơ đồ đấu nối. Hoặc mở rộng khu vực sản xuất nhưng giữ nguyên cách bố trí thiết bị PCCC cũ.
Khi mặt bằng thay đổi, phạm vi bảo vệ của hệ thống cũng có thể thay đổi theo. Vì vậy, không nên xem việc di chuyển một thiết bị là một công việc riêng lẻ nếu nó có liên quan đến toàn bộ hệ thống PCCC.
Khi nào doanh nghiệp cần kiểm tra lại vị trí thiết bị PCCC?
Doanh nghiệp nên đánh giá lại hệ thống khi có những thay đổi như:
- Cải tạo hoặc sửa chữa nhà xưởng.
- Thay đổi công năng sử dụng của khu vực.
- Dựng thêm vách ngăn.
- Mở rộng nhà kho hoặc khu vực sản xuất.
- Thay đổi vị trí máy móc, dây chuyền.
- Lắp thêm giá kệ hoặc khu vực lưu trữ hàng hóa.
- Di chuyển cửa, lối đi hoặc khu vực thoát nạn.
- Thay đổi hệ thống điện, thông gió hoặc các hệ thống kỹ thuật khác.
Trong những trường hợp này, việc kiểm tra lại vị trí thiết bị giúp phát hiện sớm những điểm không còn phù hợp với mặt bằng mới.
Nếu cần di chuyển thiết bị PCCC, doanh nghiệp nên làm gì?
Thay vì tự tháo và lắp lại, doanh nghiệp nên thực hiện theo trình tự:
Bước 1: Xác định thiết bị cần di chuyển và lý do thay đổi.
Bước 2: Kiểm tra vị trí hiện tại và phạm vi bảo vệ.
Bước 3: Đánh giá vị trí dự kiến có phù hợp với thiết kế và công năng khu vực hay không.
Bước 4: Kiểm tra các yếu tố liên quan như đường dây, đường ống, nguồn điện, khoảng cách và khả năng tiếp cận.
Bước 5: Thực hiện di chuyển hoặc cải tạo bởi người có chuyên môn.
Bước 6: Kiểm tra, chạy thử thiết bị và toàn bộ khu vực sau khi hoàn thành.
Bước 7: Cập nhật lại sơ đồ, hồ sơ hoặc thông tin quản lý hệ thống nếu có thay đổi.
Điều quan trọng là không nên chỉ kiểm tra thiết bị có hoạt động hay không, mà cần xác định vị trí mới có còn đảm bảo chức năng bảo vệ như trước hay không.
