Thi công hệ thống PCCC cho nhà xưởng phức tạp hơn nhiều so với việc lắp đặt thiết bị đơn lẻ. Đặc điểm nhà xưởng thường có diện tích lớn, nhiều khu vực sản xuất, kho chứa, máy móc, tủ điện và nguồn nhiệt nên chỉ cần bố trí thiết bị không phù hợp hoặc thi công sai một chi tiết cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành của cả hệ thống. Dưới đây là những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi triển khai thi công hệ thống PCCC cho nhà xưởng.
Khảo sát nhà xưởng trước khi thi công hệ thống PCCC
Không nên đưa thiết bị vào lắp đặt ngay khi chưa khảo sát thực tế.
Trước khi thi công, cần nắm được mặt bằng nhà xưởng, chiều cao công trình, diện tích từng khu vực, vị trí máy móc, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, phòng điện, văn phòng và các khu vực có nguy cơ cháy khác.
Đặc biệt, cách bố trí dây chuyền sản xuất có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, phương án PCCC cần tính đến cả hiện trạng sử dụng thực tế và khả năng thay đổi mặt bằng trong quá trình doanh nghiệp vận hành.
Khảo sát kỹ ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng phải tháo dỡ, di chuyển đường ống hoặc thay đổi vị trí thiết bị sau khi công trình đã hoàn thiện.
Xác định đúng nguy cơ cháy tại từng khu vực
Đây là một trong những bước quan trọng nhất khi thiết kế và thi công PCCC nhà xưởng.
Không phải toàn bộ nhà xưởng đều có cùng mức độ nguy hiểm. Khu vực sản xuất có thể có dầu mỡ, dung môi hoặc vật liệu dễ cháy; phòng điện có thiết bị điện công suất lớn; kho có thể chứa giấy, carton, nhựa hoặc hàng hóa đóng gói.
Từ đặc điểm đó, doanh nghiệp cần xác định giải pháp phát hiện và chữa cháy phù hợp cho từng khu vực.
Ví dụ, việc lựa chọn đầu báo, vị trí đầu phun, bình chữa cháy hoặc giải pháp chữa cháy chuyên dụng không nên thực hiện theo một mẫu chung cho toàn bộ nhà xưởng.
Xác định đúng nguy cơ ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống vừa hiệu quả vừa tránh đầu tư thiết bị không cần thiết.
Bố trí đầu báo cháy và đầu phun phù hợp
Với nhà xưởng có diện tích lớn, vị trí lắp đặt đầu báo và đầu phun cần được tính toán cẩn thận.
Không nên lắp thiết bị theo cảm tính hoặc chỉ dựa vào khoảng cách nhìn bằng mắt. Chiều cao nhà xưởng, kết cấu mái, dầm, kệ hàng, máy móc và các vật cản đều có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện cháy hoặc phân phối nước chữa cháy.
Đối với đầu báo, cần tránh những vị trí dễ phát sinh bụi, hơi nước hoặc khói trong hoạt động sản xuất nếu loại đầu báo được sử dụng không phù hợp với môi trường đó.
Đối với đầu phun, cần đảm bảo vị trí lắp đặt không bị máy móc, kết cấu hoặc hàng hóa che chắn.
Thi công đường ống chữa cháy phải đảm bảo đúng kỹ thuật
Hệ thống đường ống là phần được triển khai với khối lượng lớn trong nhiều công trình nhà xưởng.
Trong quá trình thi công cần chú ý đến:
- Chủng loại và kích thước đường ống.
- Vị trí giá đỡ, treo ống.
- Các mối nối và điểm liên kết.
- Van và thiết bị điều khiển.
- Khả năng tiếp cận để kiểm tra, bảo trì.
- Tình trạng rò rỉ sau khi lắp đặt.
- Sự phối hợp giữa đường ống PCCC với các hệ thống kỹ thuật khác.
Một lỗi nhỏ tại đường ống cũng có thể gây ảnh hưởng đến áp lực hoặc khả năng cấp nước tại một khu vực.
Do đó, sau khi thi công không nên chỉ kiểm tra bằng mắt mà cần thực hiện các bước kiểm tra, thử nghiệm phù hợp trước khi đưa hệ thống vào vận hành.
Tính toán và lựa chọn máy bơm chữa cháy phù hợp
Đối với hệ thống chữa cháy bằng nước, máy bơm có vai trò rất quan trọng. Nhà xưởng có diện tích lớn hoặc nhiều khu vực cần bảo vệ càng phải chú trọng đến việc lựa chọn và bố trí cụm bơm.
Không nên chọn máy bơm chỉ dựa vào công suất ghi trên động cơ.
Cần xem xét các thông số như lưu lượng, cột áp, nguồn nước, chiều cao công trình, chiều dài đường ống và nhu cầu của hệ thống.
Sau khi lắp đặt, cần kiểm tra khả năng khởi động, áp lực và lưu lượng thực tế của máy bơm. Nếu thông số không đạt, cần xác định nguyên nhân và xử lý trước khi nghiệm thu.
Chú ý hệ thống điện cấp cho PCCC
Một hệ thống PCCC có thể được trang bị đầy đủ nhưng vẫn gặp vấn đề nếu nguồn điện cấp cho thiết bị không ổn định.
Trong quá trình thi công, cần đặc biệt chú ý đến nguồn điện cho tủ báo cháy, máy bơm, thiết bị cảnh báo và các hệ thống liên quan.
Đối với những thiết bị yêu cầu nguồn dự phòng, cần kiểm tra cả nguồn chính và nguồn dự phòng thay vì chỉ kiểm tra khi có sự cố.
Dây dẫn cũng cần được lựa chọn và thi công phù hợp với điều kiện thực tế của nhà xưởng, đồng thời được bảo vệ để hạn chế nguy cơ hư hỏng trong quá trình sản xuất.
Không để hệ thống PCCC bị ảnh hưởng bởi các hạng mục khác
Nhà xưởng thường có nhiều hệ thống cùng thi công như điện, thông gió, điều hòa, cấp thoát nước, khí nén, camera và kết cấu cơ khí.
Nếu không phối hợp từ đầu, đường ống hoặc thiết bị PCCC có thể bị vướng bởi hệ thống khác.
Sau khi hoàn thiện, doanh nghiệp cũng có thể thay đổi máy móc hoặc lắp thêm kệ hàng, vách ngăn, trần kỹ thuật khiến đầu báo, đầu phun hoặc họng nước bị che khuất.
Vì vậy, cần kiểm tra lại toàn bộ hệ thống sau khi các hạng mục khác hoàn thành và trước khi đưa nhà xưởng vào vận hành.
Thi công phải thuận tiện cho việc kiểm tra và bảo trì
Một hệ thống PCCC tốt không chỉ cần hoạt động được khi nghiệm thu mà còn phải thuận tiện cho việc kiểm tra trong suốt quá trình sử dụng. Các tủ điều khiển, van, máy bơm, bình chữa cháy và thiết bị cần được bố trí ở vị trí có thể tiếp cận khi cần kiểm tra hoặc xử lý sự cố.
Không nên đặt thiết bị tại vị trí bị hàng hóa che khuất hoặc quá khó tiếp cận chỉ để tối ưu không gian sử dụng. Đối với nhà xưởng thường xuyên thay đổi cách bố trí hàng hóa, doanh nghiệp càng cần chú ý đến vấn đề này.
Kiểm tra, chạy thử toàn bộ hệ thống trước khi bàn giao
Sau khi thi công xong, không nên chỉ kiểm tra từng thiết bị riêng lẻ.
Cần kiểm tra khả năng phối hợp giữa các bộ phận trong toàn hệ thống. Chẳng hạn, khi đầu báo phát hiện tín hiệu thì tủ trung tâm có nhận được hay không; thiết bị cảnh báo có hoạt động hay không; máy bơm có khởi động đúng hay không; nước có được cấp đến các khu vực cần bảo vệ hay không.
Không nên cắt giảm thiết bị PCCC chỉ để giảm chi phí
Chi phí thi công luôn là vấn đề doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt với nhà xưởng có diện tích lớn. Tuy nhiên, cắt giảm thiết bị hoặc sử dụng vật tư không phù hợp để giảm giá ban đầu có thể dẫn đến nhiều chi phí phát sinh về sau.
Một hệ thống PCCC cần được đầu tư dựa trên yêu cầu thực tế của công trình và giải pháp kỹ thuật, không nên lựa chọn đơn vị chỉ vì báo giá thấp nhất.
Doanh nghiệp nên so sánh cả chất lượng thiết bị, phương án thi công, đội ngũ kỹ thuật, khả năng bảo trì và dịch vụ sau bàn giao.
Hồ sơ và quá trình thi công cần được quản lý đầy đủ
Ngoài phần thi công thực tế, hồ sơ liên quan cũng cần được quản lý rõ ràng. Doanh nghiệp nên lưu lại các thông tin về thiết bị, bản vẽ, sơ đồ hệ thống, thông số kỹ thuật, kết quả kiểm tra, hồ sơ nghiệm thu và hướng dẫn vận hành.
Những tài liệu này rất hữu ích trong quá trình bảo trì hoặc khi nhà xưởng cần cải tạo, mở rộng trong tương lai. Nếu sau này phải thay đổi đường ống, di chuyển thiết bị hoặc bổ sung khu vực sản xuất, hồ sơ đầy đủ sẽ giúp đơn vị kỹ thuật nắm được hệ thống hiện hữu và đưa ra phương án phù hợp hơn.
